महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोग

महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगमहाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोग (Maharashtra State Election Commission – SECM) ही महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे संचालन करणारी एक स्वायत्त घटनात्मक संस्था आहे. भारतीय संविधानाच्या ७३ व्या आणि ७४ व्या दुरुस्तीनुसार २६ एप्रिल १९९४ रोजी या आयोगाची स्थापना करण्यात आली. महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाची रचना, कार्ये आणि अधिकार खालीलप्रमाणे आहेत मुख्यालय: नवीन प्रशासकीय इमारत, हुतात्मा राजगुरू चौक, मादाम कामा रोड, मुंबई. प्रमुख कार्ये आणि अधिकार (Key Functions)
• स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका: हा आयोग फक्त राज्यातील ग्रामीण आणि शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे नियंत्रण व संचालन करतो.
o ग्रामीण भाग: जिल्हा परिषदा, पंचायत समित्या आणि ग्रामपंचायती.
o शहरी भाग: महानगरपालिका, नगरपरिषदा आणि नगरपंचायती.
• मतदार याद्यांचे विभाजन: हा आयोग स्वतंत्र मतदार यादी तयार करत नाही, तर भारत निवडणूक आयोगाने (ECI) तयार केलेल्या मतदार यादीचा वापर करून प्रभागांनुसार (Wards) मतदारांचे विभाजन
• प्रभाग रचना आणि सीमांकन: निवडणुकांपूर्वी मतदारसंघ किंवा प्रभागांचे सीमांकन (Delimitation) करण्याची जबाबदारी आयोगाची असते.
• राजकीय पक्षांची नोंदणी: स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका लढवण्यासाठी राजकीय पक्षांची राज्यांतर्गत नोंदणी किंवा रद्दीकरण करण्याचे अधिकार आयोगाकडे आह.
• उमेदवारांवर कारवाई: निवडणूक खर्चाचा तपशील न देणाऱ्या किंवा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या उमेदवारांना अपात्र ठरवण्याचा अधिकार आयोगाला आहे.

भेट : https://mahasec.maharashtra.gov.in/