भारत निवडणुक आयोग

भारत निवडणुक आयोगभारत निवडणूक आयोग (Election Commission of India – ECI) ही भारतातील निवडणूक प्रक्रियांचे संचालन आणि नियंत्रण करणारी एक स्वायत्त घटनात्मक संस्था आहे. भारतीय संविधानाच्या कलम ३२४ नुसार २५ जानेवारी १९५० रोजी या आयोगाची स्थापना करण्यात आली.येथे भारत निवडणूक आयोगाची रचना, मुख्य कार्ये आणि महत्त्वपूर्ण माहिती दिली आहे’निर्वाचन सदन’, अशोक रोड, नवी दिल्ली.२. प्रमुख कार्ये (Key Functions)मतदार याद्या तयार करणे: पात्र नागरिकांची नोंदणी करून अद्ययावत मतदार याद्या (Voter Lists) तयार करणे.निवडणुकांचे आयोजन: लोकसभा, राज्यसभा, राज्य विधानसभा, राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती पदांच्या निवडणुकांचे नियोजन व संचालन करणे.राजकीय पक्षांना मान्यता: देशातील राजकीय पक्षांना मान्यता देणे आणि त्यांना निवडणूक चिन्हे (Election Symbols) बहाल करणे.आचारसंहिता लागू करणे: निवडणुका मुक्त आणि न्याय्य वातावरणात पार पाडण्यासाठी उमेदवारांसाठी ‘आदर्श आचारसंहिता’ (Model Code of Conduct) लागू करणे.निवडणूक निकाल: मतदानाची तारीख जाहीर करण्यापासून ते मतमोजणी आणि अंतिम निकाल जाहीर करेपर्यंतच्या सर्व प्रक्रियेवर देखरेख ठेवणे.३. महत्त्वाचे उपक्रम आणि सेवाEPIC कार्ड वितरण: निवडणूक आयोगाच्या नवीन कार्यपद्धतीनुसार (SOP), मतदार यादीतील दुरुस्ती किंवा नवीन नोंदणीनंतर १५ दिवसांच्या आत मतदार ओळखपत्र (EPIC) पोहचवले जाते.मतदान केंद्र मर्यादा: मतदारांचा अनुभव सुलभ करण्यासाठी एका मतदान केंद्रावर जास्तीत जास्त १,२०० मतदारांची मर्यादा निश्चित केली आहे.हेल्पलाईन क्रमांक: मतदारांच्या मदतीसाठी १९५० हा राष्ट्रीय टोल-फ्री क्रमांक उपलब्ध आहे.अधिकृत संकेतस्थळ: नागरिक अधिक माहितीसाठी आणि मतदार नोंदणीसाठी भारत निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत पोर्टलला (eci.gov.in) भेट देऊ शकतात..

भेट : https://www.eci.gov.in/